NANG MAKITA KO ANG 8-BUWANG BUNTIS

NANG MAKITA KO ANG 8-BUWANG BUNTIS KONG ASAWA NA MAG-ISANG NAGHUHUGAS NG NAPAKARAMING PINGGAN ALAS-DIYES NG GABI—HINDI KO INAKALANG ANG SARILI KONG PAMILYA ANG DAHILAN NG KANYANG PAGHIHIRAP. NGUNIT NANG MARINIG KO ANG LIHIM NA USAPAN NG NANAY AT MGA KAPATID KO, GUMAWA AKO NG DESISYONG HABAMBUHAY NILANG PAGSISISIHAN!

PART 2 — ANG MGA LUHANG MATAGAL KONG HINDI NAKITA

“Isabel?”

Halos pabulong kong tinawag ang pangalan ng asawa ko.

Hindi niya ako narinig.

Patuloy siyang nakatayo sa harap ng lababo, hawak ang isang malaking kawaling puno ng mantika.

Nakasandal ang isang kamay niya sa gilid ng lababo habang ang isa ay pilit na nagkukuskos.

Napansin kong nanginginig ang kanyang mga daliri.

Namamaga ang kanyang mga paa.

At sa bawat pagyuko niya, napapapikit siya na para bang may matinding kirot sa kanyang tiyan.

“Isabel!”

Napalingon siya.

Nang makita niya ako, biglang namutla ang kanyang mukha.

“M-Marco?”

Agad niyang pinunasan ang kanyang mga luha.

“Ang aga mong nakauwi, mahal.”

Sinubukan niyang ngumiti.

“Sandali lang, tatapusin ko lang ito. Hindi pa rin ako nakakapag-init ng hapunan mo.”

Hindi ako nakapagsalita.

Tiningnan ko ang napakataas na tambak ng mga pinggan.

Pagkatapos ay ang kanyang malaking tiyan.

“Isabel, bakit ikaw ang naghuhugas ng lahat ng ito?”

Napayuko siya.

“W-Wala naman ito, mahal. Kaunti na lang.”

Hinawakan ko ang kanyang mga kamay.

Magaspang.

Namumula.

May maliliit na sugat mula sa sabon at paulit-ulit na pagkuskos.

“Isabel, walong buwan ka nang buntis.”

Ngumiti siya nang pilit.

“Okay lang ako.”

Ngunit bago pa siya makapagsalita muli, bigla siyang napahawak sa tiyan.

“Ahh…”

“ISABEL!”

Mabilis ko siyang inalalayan.

“Mahal, masakit ba?”

Umiling siya kahit halatang namimilipit.

“Kaunti lang… napagod lang siguro ako.”

Hindi na ako nagdalawang-isip.

Inalalayan ko siya patungo sa isang upuan.

“Umupo ka. Ako na ang bahala.”

“Pero, Marco, magagalit si Mama kapag hindi ko natapos—”

Napatigil ako.

Dahan-dahan akong tumingin sa kanya.

“Magagalit si Mama?”

Napayuko siya.

Wala siyang naisagot.

At sa katahimikang iyon, may isang katotohanang unti-unting nabuo sa isip ko.

Hindi ito ang unang pagkakataon.

Hindi ito simpleng pagtulong sa gawaing-bahay.

May matagal nang nangyayari na hindi ko alam.

Lumabas ako ng kusina.

Nasa sala pa rin ang nanay ko at ang tatlo kong kapatid.

“Mama.”

Napalingon siya.

“O, anak? Kakain ka na ba?”

“Mama, bakit si Isabel ang naghuhugas ng lahat ng pinggan?”

Napairap si Steph.

“Kuya, grabe ka naman. Paghuhugas lang naman iyon.”

Sumabat si Bea.

“Oo nga. Hindi naman porke buntis, wala nang gagawin.”

Tumawa si Nicole.

“Si Ate Isabel nga, halos buong araw nasa bahay lang.”

Tiningnan ko silang tatlo.

“At kayo? Ano ang ginawa ninyo buong araw?”

Biglang natahimik ang sala.

“Kuya, pagod din kami,” sagot ni Steph.

“Sa ano?”

“Sa trabaho!”

Napatingin ako sa mga takeout box na nakakalat sa mesa.

“Kung pagod kayo, bakit hindi ninyo man lang niligpit ang pinagkainan ninyo?”

Napasimangot si Mama.

“Marco, huwag mong palakihin ang maliit na bagay. Asawa mo naman si Isabel. Natural lang na tumulong siya sa bahay.”

Huminga ako nang malalim.

“Mama, sinabi ng doktor na kailangan niyang magpahinga dahil maselan ang pagbubuntis niya.”

Umiling si Mama.

“Naku, noong panahon namin, kahit buntis ay naglalaba pa kami sa ilog!”

“Mama, hindi iyon ang punto.”

Biglang tumayo siya.

“Anong hindi iyon ang punto? Ako ang nanay mo! Ako ang nagpalaki sa iyo! Ngayon, dahil lang sa asawa mo, sasagutin mo na ako?”

Hindi ako sumigaw.

Ngunit sa unang pagkakataon sa buhay ko, hindi rin ako umatras.

“Mama, hindi ko kayo sinasagot dahil asawa ko siya.”

Tumingin ako nang diretso sa kanyang mga mata.

“Nagsasalita ako dahil mali ang ginagawa ninyo.”

Natahimik siya.

Ngunit bago pa siya makasagot, narinig ko ang malakas na pagbagsak ng isang baso mula sa kusina.

Kasunod noon ang mahinang sigaw ni Isabel.

“MARCO!”

Tumakbo ako.

At nang makita ko siyang nakayuko, hawak ang kanyang tiyan, habang may likidong umaagos sa kanyang mga binti, tila huminto ang mundo ko.

“Mahal…”

Nanginginig siyang tumingin sa akin.

“Marco… parang pumutok ang panubigan ko…”

Walong buwan pa lamang siyang buntis.

At sa sandaling iyon, hindi ko alam kung ligtas pa ang asawa at anak ko.

PART 3 — ANG GABING HALOS MAWALA ANG MAG-INA KO

“ISABEL! TINGNAN MO AKO!”

Mabilis kong inalalayan ang asawa ko habang nanginginig ang buong katawan niya.

“Marco… natatakot ako…”

Hinawakan ko ang kanyang mukha.

“Nandito ako, mahal. Hindi kita iiwan.”

Agad akong tumawag sa emergency services at ipinaliwanag na walong buwang buntis ang asawa ko, may history ng low-lying placenta, at posibleng pumutok ang kanyang panubigan.

Habang naghihintay ng ambulansya, pinaupo ko siya sa ligtas at komportableng posisyon at sinunod ang mga tagubilin ng medical dispatcher.

Lumabas si Mama mula sa sala.

“Ano na naman ang nangyayari?”

Tumingin ako sa kanya.

“Ma, kailangang dalhin si Isabel sa ospital.”

Napakunot ang noo niya.

“Bakit? Baka nagpapanggap lang iyan para hindi maghugas!”

Hindi ko makapaniwala sa narinig ko.

“Mama, tama na!”

Nagulat siya.

Sa buong buhay ko, bihira kong taasan ng boses ang nanay ko.

Ngunit sa gabing iyon, hindi ko na kayang manahimik.

“Ang asawa ko ay maaaring manganganak nang maaga, at ang iniisip ninyo ay ang mga pinggan?”

Napayuko si Bea.

Si Nicole ay biglang tumahimik.

Ngunit si Steph ay napairap pa rin.

“Kuya, kasalanan ba namin kung mahina ang katawan niya?”

Dahan-dahan akong lumingon.

“Steph, huwag ka nang magsalita.”

May kakaiba sa boses ko.

Hindi iyon malakas.

Ngunit sapat upang tuluyang patahimikin silang lahat.

***

Pagdating sa ospital, agad na isinailalim si Isabel sa pagsusuri ng obstetric team.

Mabilis ang mga pangyayari.

May mga nurse na nagtatanong.

May doktor na sumusuri.

May monitor na sumusubaybay sa tibok ng puso ng sanggol.

At ako, nakatayo sa tabi ng kama, hawak ang kamay ng asawa ko.

“Mr. Reyes,” sabi ng doktor, “may mga palatandaan ng posibleng preterm labor. Kailangan naming suriin nang mabuti ang kalagayan ng ina at sanggol, lalo na dahil sa kaniyang naunang problema sa placenta.”

Nanlamig ang buong katawan ko.

“Dok, magiging ligtas po ba sila?”

Seryosong tumingin ang doktor.

“Gagawin namin ang kinakailangang pangangalaga. Kailangan muna naming makita ang resulta ng mga pagsusuri bago kami makapagbigay ng mas malinaw na paliwanag.”

Tumango ako.

Pagkaalis ng doktor, lumapit ako kay Isabel.

Umiiyak siya.

“Marco…”

“O, mahal?”

“Patawad…”

Napakunot ang noo ko.

“Bakit ka humihingi ng tawad?”

“Dahil hindi ko natapos ang mga pinggan…”

Parang may mabigat na bagay na dumagan sa dibdib ko.

Nakatitig ako sa kanya.

Nasa ospital siya.

Nanganganib na manganak nang maaga.

At ang iniisip pa rin niya ay ang mga pinggang hindi niya nahugasan.

Hinawakan ko ang kanyang mga kamay.

“Isabel, makinig ka sa akin.”

Napatingin siya.

“Hindi mo kailangang humingi ng tawad dahil hindi ka nakapaghugas ng pinggan.”

Tumulo ang luha niya.

“Hindi mo kailangang patunayan ang halaga mo sa pamamagitan ng paglilinis ng bahay.”

Niyakap ko siya nang maingat.

“At higit sa lahat, hindi mo kailangang magpakahirap para lang tanggapin ka ng pamilya ko.”

Bigla siyang humagulgol.

“Marco… akala ko kapag sinabi ko sa iyo ang ginagawa nila, magagalit ka sa akin.”

Nanigas ako.

“Bakit?”

“Dahil lagi nilang sinasabi na mas mahal mo ang nanay mo kaysa sa akin.”

Napapikit ako.

“At sinasabi nilang kapag nagreklamo ako, palalayasin mo ako.”

Hindi ako nakapagsalita.

Nagpatuloy siya.

“Sinabi ni Mama na pabigat lang ako dahil wala na akong trabaho.”

Napakuyom ang mga kamay ko.

“Sinabi rin niyang ang perang ginagastos mo sa akin ay dapat para sa mga kapatid mo.”

Napayuko ako.

“Isabel, gaano na katagal ito?”

Matagal siyang natahimik.

Pagkatapos ay pabulong niyang sinabi:

“Simula noong nalaman nilang buntis ako.”

Parang may sumaksak sa dibdib ko.

Walong buwan.

Walong buwang pinapahirapan ang asawa ko habang ako ay walang kamalay-malay.

“Anong mga ginagawa nila sa iyo?”

Napaluha siya.

“Pinagluluto nila ako araw-araw. Pinaglilinis ng buong bahay. Pinaglalaba ng mga damit nila.”

Nanginginig ang boses niya.

“Minsan, kahit nahihilo ako, pinapatayo nila ako para magplantsa.”

Napahawak ako sa ulo.

“Bakit hindi mo sinabi?”

“Sinubukan ko, Marco.”

Napatingin ako sa kanya.

“Kailan?”

“Noong nakaraang buwan. Sinabi kong pagod na pagod ako. Pero bago pa kita makausap nang maayos, sinabi ni Mama na nag-iinarte lang daw ako.”

Biglang may naalala ako.

Isang gabi, sinabi sa akin ni Mama na masyadong sensitibo si Isabel dahil sa hormones.

At ako?

Tumango lamang ako.

Hindi ko man lang tinanong ang asawa ko kung ano talaga ang nangyari.

Napaiyak ako.

“Patawarin mo ako, mahal.”

Hinawakan niya ang aking mukha.

“Marco…”

“Hindi kita naprotektahan.”

Umiling siya.

“Pagod ka rin sa trabaho.”

“Hindi iyon dahilan.”

Hinawakan ko ang kanyang kamay.

“Responsibilidad kong makinig sa iyo. At nabigo ako.”

***

Makalipas ang ilang oras, bumalik ang doktor.

“Mr. Reyes?”

Agad akong tumayo.

“Dok?”

“May pagbabago sa kondisyon ng asawa ninyo. Kailangan naming bantayan nang mabuti ang labor at ang kalagayan ng sanggol. Maaaring kailanganing ipanganak ang bata nang mas maaga kung hindi ligtas na ipagpatuloy ang pagbubuntis.”

Napahawak ako sa dibdib.

“Dok, please…”

Tumingin ang doktor sa akin.

“Ang pinakamahalaga ngayon ay ang kaligtasan nilang dalawa.”

Tumango ako.

Ngunit bago pa ako makabalik sa tabi ni Isabel, tumunog ang cellphone ko.

Si Mama.

Sinagot ko.

“Marco! Nasaan ka na? Ang dami pang hugasin dito! At saka sino ang maghahanda ng almusal bukas?”

Napapikit ako.

“Mama…”

“Ano?”

“Simula ngayong gabi, hindi na ninyo uutusan si Isabel.”

Napatawa siya.

“Ano ka ba? Bahay natin ito!”

Huminga ako nang malalim.

“Mama, kailangan nating mag-usap tungkol diyan.”

“Bakit?”

Dahan-dahan kong sinabi:

“Dahil ang bahay na tinatawag ninyong sa atin ay binili ko para sa pamilyang bubuuin ko.”

Natahimik siya.

“At simula ngayon, magbabago ang lahat.”

PART 4 — ANG DESISYONG HINDI INAASAHAN NG PAMILYA KO

Dalawang araw akong halos hindi natulog.

Nanatili ako sa ospital habang patuloy na minomonitor si Isabel.

Sa tulong ng medical team, naipanganak niya ang aming anak nang mas maaga kaysa sa inaasahan.

Isang batang lalaki.

Pinangalanan namin siyang Gabriel.

Dahil premature siya, kinailangan niyang manatili sa neonatal intensive care unit para sa masusing pagmamasid at suporta.

Nang una ko siyang makita sa incubator, hindi ko napigilang umiyak.

Napakaliit niya.

Napakarupok.

Ngunit nang hawakan ko ang kanyang munting kamay sa paraang itinuro ng nurse, bahagya niyang igalaw ang mga daliri.

“Anak…”

Napaluha ako.

“Si Papa ito.”

Huminga ako nang malalim.

“Pasensya na kung hindi ko agad naalagaan si Mama.”

Sa likod ko, nakatayo si Isabel.

Mahina siyang ngumiti.

“Marco, nandito na tayo.”

Niyakap ko siya nang maingat.

At sa sandaling iyon, gumawa ako ng pangakong hindi ko na babaliin.

Hindi na mauulit ang nangyari.

***

Isang linggo matapos manganak si Isabel, bumalik ako sa bahay sa Quezon City.

Hindi ko isinama ang asawa ko.

Nananatili siya sa ligtas at tahimik na lugar habang nagpapagaling, at patuloy pang inaalagaan si Gabriel sa ospital.

Pagpasok ko sa bahay, nakita ko ang parehong eksena.

Si Mama sa sofa.

Si Steph sa cellphone.

Si Bea nanonood ng videos.

Si Nicole kumakain ng takeout.

At ang kusina?

Puno pa rin ng maruruming pinggan.

“Marco!” masayang bati ni Mama. “Buti umuwi ka na! Kailan babalik si Isabel? Ang hirap dito, walang naglilinis!”

Tahimik kong inilapag ang bag ko.

“Mama, hindi na babalik si Isabel dito.”

Napatigil silang lahat.

“Ano?”

Tumingin ako sa kanila.

“Hindi na siya titira sa bahay na ito.”

Biglang tumayo si Steph.

“Kuya, paano naman kami?”

Napatingin ako sa kanya.

“Ano’ng ibig mong sabihin?”

“Sino ang magluluto? Sino ang maglilinis?”

Hindi ako makapaniwala.

“Steph, dalawampu’t limang taong gulang ka na.”

Napairap siya.

“So?”

“Kaya mo nang magluto at maglinis para sa sarili mo.”

Sumabat si Bea.

About Tok muy day ey klas tv bro jam copy

View all posts by Tok muy day ey klas tv bro jam copy →

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *