Bahagi 3
Sa umaga ng kasal, matagal akong nakatayo sa harap ng salamin sa condo ko. Hindi ako naghahanap ng bahaging kailangan kong itago. Hindi ko rin iniisip kung ano ang sasabihin ni Lance kapag nakita niya ako. Ang suot kong dark emerald gown ay simple ngunit eleganteng sumusunod sa kurba ng katawan ko, at nang tumingin ako sa sarili ko, ang unang naisip ko ay hindi, Sana pumayat ako. Ang naisip ko ay, Ito ako.
Alas-kuwatro ng hapon nang dumating si Alec. Naka-dark suit siya at gaya ng dati, walang anumang pagpapakitang-gilas sa kilos. Nang makita niya ako, sandali siyang natahimik bago nagsabing, “Bagay sa iyo.” Walang sobra, walang malisyosong tingin, walang paghahambing sa ibang babae. Kaya marahil mas tumimo iyon sa akin kaysa sa lahat ng papuring natanggap ko nitong nakaraang taon.
“Sigurado ka bang okay kang sumama sa akin?” tanong ko habang papunta kami sa elevator. “Baka isipin nilang ginagamit kita para gumawa ng eksena.”
“Hindi mo ako ginagamit,” sagot niya. “Inimbitahan ako ng groom’s family. Nagkataon lang na mas gusto kong pumasok kasama ang taong kilala ko kaysa makipag-small talk sa isang dosenang taong gustong magbenta sa akin ng kung ano.”
Napatawa ako. Nawala nang kaunti ang bigat sa dibdib ko.
Pagdating namin sa hotel sa Taguig, agad kong nakita kung gaano kalaki ang inihanda para sa kasal. Crystal chandeliers, puting bulaklak, mahabang red carpet, at mga bisitang halatang galing sa business at social circles ng pamilya ni Lance. Dati, ang ganitong lugar ang dahilan kung bakit palagi kong nararamdamang kulang ako. Ngayon, trabaho ko ang humarap sa mga taong mas makapangyarihan pa kaysa karamihan sa naroon.
Huminto ang ilang usapan nang bumaba kami ni Alec sa kotse. Hindi ko agad naunawaan kung bakit hanggang sa marinig ko ang isang lalaking bumulong, “Si Mr. Mercader ba iyon?” Sumunod ang mabilis na bulungan. May dalawang lalaking lumapit agad kay Alec, ngunit bahagya lamang siyang tumango at itinuro ako sa staff sa registration table. “Kasama ko si Ms. Maya Reyes.”
Nanigas ang kamay ng babae sa listahan.
“M-Ma’am Maya?” tanong niya.
“Opo.”
Bago pa siya makapagsalita, narinig ko ang pamilyar na boses ni Mama. “Maya?”
Paglingon ko, nakita ko siyang nakatayo ilang hakbang mula sa amin. Naka-formal gown siya at halatang abala sa pagtanggap ng mga bisita. Una niyang tiningnan ako, saka si Alec, saka muling bumalik ang tingin sa akin na para bang hindi niya maiproseso ang eksena.
“Anak,” sabi niya, bahagyang pilit ang ngiti. “Dumating ka pala.”
“Oo, Ma.”
Saka siya bumaling kay Alec. “At kayo po ay—”
“Don Alejandro Mercader,” mahinahong pakilala niya bago iniabot ang kamay. “Kaibigan at kasamahan ni Maya.”
Halos hindi gumalaw ang mukha ni Mama, ngunit nakita kong nagbago ang tindig niya. Kilala niya ang pangalan. Halos lahat ng taong nasa corporate circles ay kilala iyon.
Makalipas ang ilang minuto, dumating si Papa. Hindi rin niya maitago ang pagkagulat. “Maya, bakit hindi mo sinabi na kilala mo si Mr. Mercader?”
Napatingin ako sa kanya. Ang unang tanong niya ay hindi kung kumusta ako sa loob ng isang taon. Hindi kung masaya ako. Hindi kung nakabangon ba ako sa sakit na tinulungan nilang balewalain.
Bakit hindi mo sinabi na kilala mo si Mr. Mercader?
“Hindi naman kailangan,” sagot ko.
Bago pa lumalim ang usapan, may lumapit na wedding coordinator at sinabing magsisimula na ang ceremony. Inihatid kami sa upuan. Napansin kong malapit sa harap ang pangalan ni Alec habang ang pangalan ko ay nasa pinakadulong mesa kasama ang ilang malalayong kamag-anak.
Napansin din iyon ni Alec.
“Doon ang seat ko,” sabi ko bago pa siya makapagsalita.
Tiningnan niya ang card ko, saka ang sarili niyang seat assignment. “Kung gusto mong umupo roon, sasamahan kita.”
“Huwag. VIP guest ka.”
“Maya.” Tumaas nang bahagya ang kilay niya. “Ang pagiging VIP ay hindi sakit na kailangang gamutin.”
Napangiti ako. Sa huli, pinaupo siya ng coordinator sa harap dahil hinihintay siya ng pamilya ni Lance. Ako naman ay pumunta sa sarili kong mesa. Hindi ako nakaramdam ng hiya. Sa katunayan, mas malinaw sa akin ngayon ang dahilan kung bakit ako inilagay sa malayo. Gusto nilang naroon ako, pero hindi sapat para makita sa family photos.
Nagsimula ang ceremony. Nang lumabas si Stella sa dulo ng aisle, maganda siya. Wala akong dahilan para magsinungaling tungkol doon. Ang puting gown niya ay elegante, at masaya ang mukha niya habang naglalakad patungo kay Lance.
Tiningnan ko si Lance.
Sandaling nagtagpo ang mga mata namin.
Una, gulat ang nakita ko sa mukha niya. Pagkatapos ay mabilis niyang tiningnan ang katawan ko, ang buhok ko, ang damit ko. Nakilala ko ang dati niyang ugali—ang pagsusukat sa halaga ko sa paraan ng pananamit ko. Ngunit ngayon, wala na siyang kapangyarihang gawing salamin ang mga mata niya para makita ko ang sarili ko.
Ako ang unang umiwas ng tingin.
Pagkatapos ng ceremony, nagsimula ang reception. Isa-isang lumapit ang mga bisita sa bagong kasal. Nanatili muna ako sa mesa habang kinakausap ang matandang pinsan namin na matagal ko nang hindi nakikita. Maayos sana ang lahat kung hindi lumapit si Tita Lorna at yumuko sa tabi ko.
“Ang ganda mo ngayon, Maya,” sabi niya. “Talagang pumayat ka.”
Hindi ko alam kung matatawa ako o maiinis.
“Hindi naman gaanong nagbago ang timbang ko, Tita.”
Natigilan siya.
“Mas maayos lang akong magdala ng sarili ngayon.”
Pinilit niyang ngumiti. “Oo, iyon siguro.”
Maya-maya, lumapit naman ang isa ko pang tiyahin. “Sino iyong kasama mo? Boyfriend mo ba? Grabe, ha. Swerte mo.”
“Swerte ako sa maraming bagay,” sagot ko. “Pero hindi dahil may lalaking nakatayo sa tabi ko.”
Hindi niya alam kung ano ang isasagot.
Doon ko napansin kung gaano kaiba ang pakikitungo nila sa akin ngayon. Wala namang nagbago sa relasyon namin. Hindi nila alam ang ginawa ko sa trabaho, ang mga gabing halos hindi ako natulog dahil sa projects, o kung gaano kahirap buuin muli ang sarili ko. Ang alam lamang nila ay dumating ako kasama ang lalaking kinikilala ng lahat.
At dahil doon, bigla akong naging kawili-wili.
Mas masakit iyon kaysa inasahan ko.
Lumabas ako sandali sa ballroom at huminga sa hallway. Makalipas ang ilang minuto, narinig ko ang yabag sa likod ko.
“Maya.”
Hindi ko kailangang lumingon para malaman kung sino.
Si Lance.
Nang harapin ko siya, may champagne glass siyang hawak at nakaluwag na ang tie. Tinitigan niya ako nang matagal.
“Iba ka na,” sabi niya.
“Ganun talaga. Lumilipas ang panahon.”
“Hindi kita halos nakilala.”
“Pero nakilala kita agad.”
Napahigpit ang panga niya.
“Hindi ko ibig sabihin iyon.”
“Alam ko.”
Lumapit siya nang isang hakbang. “Si Mercader ba ang boyfriend mo?”
Napatitig ako sa kanya. Hindi man lang niya tinanong kung maayos na ba ako. Pareho pa rin siya ng Papa ko. Ang mahalagang impormasyon ay ang lalaking kasama ko.
“Bakit mahalaga sa iyo?”
“Curious lang ako.”
“Sa araw ng kasal mo?”
Tumingin siya sa ballroom at muling bumalik sa akin. “Huwag mong gawing kakaiba.”
“Hindi ako ang lumapit sa ex-fiancée ko habang nasa reception ng kasal ko.”
Nawala ang kumpiyansa sa mukha niya.
“Look, Maya, hindi ko sinasabing tama ang paraan ng nangyari noon. Pero pareho nating alam na hindi tayo bagay.”
“Doon tayo nagkakasundo.”
“Hindi mo kailangang maging sarcastic.”
“Hindi ako sarcastic.”
Tahimik akong tumingin sa kanya. “Hindi talaga tayo bagay.”
Parang hindi iyon ang sagot na gusto niyang marinig.
Naging mas mababa ang boses niya. “Mas confident ka na ngayon. Mas… polished.”
Doon ko narinig ang lumang Lance. Hindi niya kayang sabihing nagkamali siya sa pagtrato sa akin. Kaya gagawin niyang parang bagong bersiyon lang ako na saka pa lamang naging karapat-dapat pansinin.
“Lance,” sabi ko, “hindi ako naging mas mahalaga dahil nagbago ang damit ko. Mahalagang tao na ako noon. Ikaw lang ang hindi marunong tumingin.”
Natigilan siya.
Bago siya makasagot, bumukas ang pinto ng ballroom at lumabas si Stella.
“Ano’ng ginagawa ninyo rito?”
Mabilis na nagbago ang ekspresyon niya nang makita akong kaharap ni Lance. Lumapit siya agad at hinawakan ang braso ng asawa niya.
“Wala,” sabi ni Lance. “Nag-uusap lang kami.”
“Sa araw ng kasal natin?”
Napatingin sa akin si Stella, at sa loob lamang ng ilang segundo, bumalik ang dating ngiti niyang nakita ko sa condo.
“Impressive, Ate,” sabi niya. “Nagpakita ka talaga kasama si Don Alejandro. Akala ko ba ayaw mong gumawa ng eksena?”
Huminga ako nang mabagal.
“Hindi ako gumawa ng eksena.”
“Talaga? Alam mo namang malaking pangalan siya. Siyempre mapapansin kayo.”
“Sino ang gusto mong isama ko? Ang taong hindi ninyo mapapansin para komportable ka?”
“Hindi iyan ang ibig kong sabihin.”
“Pero iyon ang problema, Stella. Mula noon hanggang ngayon, lagi mong iniisip na ang ginagawa ko ay tungkol sa iyo.”
Napakunot ang noo niya.
“Hindi ako pumunta para bawiin si Lance. Hindi ako pumunta para sirain ang kasal mo. At hindi ako pumunta para ipakita sa inyong gumanda ako o naging successful ako.” Huminto ako. “Pumunta ako dahil gusto kong malaman kung kaya kong tumayo sa parehong silid kasama ninyo nang hindi na bumabalik sa babaeng pinaniwala ninyong wala siyang halaga.”
Tumahimik silang dalawa.
At sa katahimikang iyon, napagtanto kong kaya ko nga.
“Ate,” sabi ni Stella, mas malamig na ngayon, “huwag kang umastang ikaw ang biktima habang buhay. Nagmahalan kami. Hindi kasalanan kung mas bagay kami.”
May kung anong kumirot sa dibdib ko, ngunit hindi na iyon ang lumang sakit. Pagod iyon.
“Ang pagmamahalan ninyo ay hindi ang kasalanan,” sagot ko. “Ang panloloko ninyo ang kasalanan. Ang pagtulog mo sa kama ng fiancé ng kapatid mo habang nakasuot pa ako ng engagement ring ang kasalanan. Ang paghamak ninyo sa katawan ko para bigyang-katwiran ang ginawa ninyo ang kasalanan.”
Namuti ang mukha ni Stella.
At sa unang pagkakataon, hindi ako natakot sabihin nang diretso ang totoo.
May narinig kaming mahinang ubo sa likod.
Nandoon si Alec, ilang metro ang layo. Hindi ko alam kung gaano karami ang narinig niya, ngunit malinaw na sapat iyon para malaman niyang hindi simpleng breakup ang nangyari.
“Pasensiya na,” sabi niya sa akin. “Hinahanap ka ng coordinator. May gustong ipakilala sa akin ang ama ni Lance.”
Napansin kong nanigas si Lance sa pagbanggit sa ama niya.
“Ano iyon?” tanong niya.
Tahimik siyang tiningnan ni Alec. “Business matter.”
Biglang bumait ang mukha ni Lance. “Mr. Mercader, actually, matagal na po kayong gustong makilala ng family namin. May expansion plan kasi ang company namin at—”
“Ituloy natin sa loob,” putol ni Alec. Hindi malamig ang boses niya, pero wala ring bakas ng interes sa pambobola.
Pagbalik namin sa ballroom, nilapitan agad si Alec ng ama ni Lance at dalawang senior executives. Mula sa kanilang usapan, naunawaan kong may proposal pala ang kompanya nila para sa isang partnership sa subsidiary na tinutulungan kong ayusin.
Napatigil ako.
Iyon ang kumpanyang hawak kong restructuring project.
Tumingin sa akin si Alec. “Maya, familiar ka sa proposal nila, tama?”
“Oo.”
Nagbago ang mukha ni Lance.
“Maya?” tanong niya. “Ikaw ang humahawak sa project na iyon?”
Hindi ko kailangang magyabang. “Isa ako sa mga lead strategist.”
Tumingin ang ama niya sa akin na para bang ngayon lang niya ako totoong nakita.
“Ano ang tingin mo sa proposal namin?” tanong niya.
Naramdaman kong nakatingin sa akin sina Lance, Stella, Mama, Papa, at ilang kamag-anak na kanina lamang ay halos hindi ako lapitan.
Huminga ako nang malalim.
“May potensiyal ang proposal,” sabi ko. “Pero marami pa akong concern sa numbers, management structure, at projected debt exposure. Hindi ako magrerekomenda ng approval hangga’t hindi malinaw ang mga iyon.”
Namula si Lance.
“Sandali,” sabi niya. “Personal ba ito?”
Tumingin ako sa kanya nang diretso.
“Hindi. At iyan mismo ang kaibahan natin. Kaya kong ihiwalay ang trabaho sa ginawa mo sa akin.”
Nanahimik ang mesa.
Hindi ngumiti si Alec. Hindi niya ako pinagtanggol. Hindi niya kinailangang gawin iyon. Hinayaan niyang ako mismo ang magsalita.
“Kung ganoon,” sabi niya sa ama ni Lance, “ipadala ninyo kay Maya ang revised figures sa Lunes. Kapag satisfied ang strategy team, saka natin pag-uusapan ang susunod.”
Tumango ang ama ni Lance, kahit halatang hindi iyon ang mabilis na sagot na inaasahan niya.
At habang pinagmamasdan ko si Lance na hindi makapagsalita, isang bagay ang naging malinaw sa akin.
Hindi ko kailangan ang kapangyarihan ni Alec para ipahiya ang lalaking nanakit sa akin.
Ang kailangan ko lang ay huwag nang isuko ang sarili kong boses.
Bago matapos ang reception, lumapit sa akin si Mama. Nangingilid ang luha niya, ngunit hindi ko alam kung dahil nahihiya siya o dahil ngayon lamang niya nakita ang lalim ng ginawa nila.
“Anak, pwede ba tayong mag-usap pagkatapos?”
Tiningnan ko siya nang ilang segundo.
“Pwede,” sagot ko. “Pero bukas. At makikinig kayo sa akin hanggang matapos ako.”
Tumango siya.
Iyon ang maliit ngunit pinakamahalagang desisyong ginawa ko sa gabing iyon.
Hindi ako tatakbo.
Hindi rin ako magpapanggap na walang nangyari.
Sa susunod na araw, haharapin ko ang mga magulang kong piniling protektahan ang katahimikan ng pamilya kaysa ang anak nilang niloko. At sa unang pagkakataon, ako ang magtatakda ng mga kondisyon ng pag-uusap
Bahagi 4
Kinabukasan, alas-diyes ng umaga, dumating sina Mama at Papa sa condo ko. Hindi ko sila inimbitahang pumasok agad. Ilang segundo akong nakatayo sa bukas na pinto habang tinitingnan ang dalawang taong dati kong inaasahang unang kakampi sa akin.
“Maya,” mahinang sabi ni Mama. “Pwede ba?”
Tumabi ako at pinapasok sila.
Walang Alec. Walang kaibigan. Walang taong magsasalita para sa akin. Sinadya ko iyon. Ang usapang ito ay sa pagitan namin.
Umupo kami sa sala. May tubig sa mesa, pero walang gumalaw.
Si Papa ang unang nagsalita. “Anak, tungkol sa nangyari kahapon—”
“Bago kayo magsalita,” putol ko, “ako muna.”
Natigilan siya.
Noon, sapat nang kumunot ang noo ni Papa para tumahimik ako. Ngayon, hindi na.
“Hindi ako galit dahil masaya si Stella,” sabi ko. “Hindi ako galit dahil nagpakasal sila. Ang sakit na dala ko ay nagsimula noong nahuli ko silang dalawa habang engaged pa kami ni Lance.”
Napayuko si Mama.
“Sinabi sa akin ni Lance na mataba ako, nakakahiya ako, at walang lugar sa mundo niya. Nandoon si Stella. Tinawanan niya ako at sinabi niyang talunan ako.” Huminga ako nang malalim. “Pagkatapos, nang umuwi ako sa inyo, wala ni isa sa inyo ang nagsabing mali ang ginawa nila.”
“Maya—” sabi ni Mama.
“Hindi pa ako tapos.”
Tumigil siya.
“Sinabi mo sa akin na baka matagal nang hindi masaya si Lance. Sinabi ni Papa na huwag kong sirain ang relasyon naming magkapatid dahil sa isang lalaki. Pero ako ba ang sumira? Ako ba ang natulog sa nobyo ng kapatid ko?”
Walang sumagot.
“Hindi.”
Tahimik ang sala.
“Pinili ninyong gawing problema ang sakit ko dahil mas madaling sabihin sa aking magpatawad kaysa sabihing mali si Stella.”
Namula ang mga mata ni Mama. “Natakot ako na tuluyan kayong hindi magkaayos.”
“Ma, hindi mo kami pinag-ayos. Pinilit mo lang akong manahimik.”
Tumulo ang luha niya.
Si Papa naman ay nakatingin sa sahig.
“Akala ko,” mabagal niyang sabi, “kapag hinayaan naming lumipas, gagaan din.”
“Gumaan para kanino?”
Hindi siya nakasagot.
“Dahil para sa akin, hindi gumaan. Ako ang umalis. Ako ang nagpalit ng numero. Ako ang nagbuo muli ng sarili ko habang kayo ay nag-aattendance sa engagement parties at wedding preparations nila na para bang normal lang ang lahat.”
“Mali kami,” mahinang sabi ni Mama.
Simple ang dalawang salita, ngunit matagal kong hinintay iyon.
Hindi ako agad nakaramdam ng ginhawa.
“Hindi sapat na sabihin ninyong mali kayo dahil nakita ninyo kahapon kung sino ang kasama ko,” sabi ko.
Mabilis siyang umiling. “Hindi dahil kay Mr. Mercader.”
“Totoo?”
Tahimik siya.
Naalala ko ang unang tanong ni Papa: Bakit hindi mo sinabi na kilala mo si Mr. Mercader?
Napansin niyang naaalala ko iyon.
Napabuntong-hininga si Papa. “Nahiya ako sa sarili ko kahapon.”
Tumingin ako sa kanya.
“Noong makita kitang kasama si Mercader, ang una kong naisip ay kung gaano kalayo na ang narating mo. Tapos naisip ko… bakit kailangan ko pang makitang kasama mo ang isang makapangyarihang lalaki bago ko seryosohin kung ano ang kaya mo?”
Hindi ako nagsalita.
“Wala akong magandang sagot,” patuloy niya. “At doon ko nalaman kung gaano ako kapalya bilang tatay mo.”
Mas masakit marinig ang pag-amin kaysa sa inaasahan ko.
Pero hindi ko kailangang agad patawarin sila para tanggapin ang katotohanang iyon.
“Hindi ako humihingi ng perpektong magulang,” sabi ko. “Ang hinihingi ko lang noon ay maniwala kayong hindi ko deserve ang ginawa nila.”
Tumango si Mama habang umiiyak.
“Hindi mo deserve.”
Doon lamang ako nakahinga nang kaunti.
Pero may kondisyon ako.
“Hindi ibig sabihin nitong babalik sa dati ang lahat.”
Tumango si Papa.
“Kung gusto ninyong magkaroon tayo ulit ng relasyon, hindi ninyo ako pipilitin makipag-close kay Stella. Hindi ninyo ako gagawing masama kapag hindi ako pumunta sa family event. Hindi ninyo gagamitin ang salitang pamilya para burahin ang ginawa niya.”
“Oo,” sabi ni Mama.
“At huwag ninyong aasahang isang sorry lang, okay na tayo.”
“Oo.”
Ilang araw pagkatapos noon, bumalik ako sa trabaho. Nasa conference room ang proposal ng kompanya ng pamilya ni Lance, kasama ang revised figures na ipinadala nila. Binasa ko ang lahat gaya ng gagawin ko sa kahit anong kliyente.
May mga improvement.
May mga problema pa rin.
Nang dumating ang formal review meeting, naroon si Lance kasama ang ama niya at dalawang executives. Naroon din si Alec at ang finance team ng Mercader Holdings.
Professional ang lahat hanggang mapunta sa debt projections.
“Hindi realistic ang assumption dito,” sabi ko habang itinuturo ang table sa screen. “Kung bumaba nang kahit sampung porsiyento ang projected sales, masyadong mataas ang exposure.”
Sumingit si Lance. “Masyado kang conservative.”
“Possible.”
“Or biased.”
Natahimik ang conference room.
Tumingin sa kanya ang ama niya. “Lance.”
Pero hindi siya tumigil.
“Alam naman nating may history kami ni Maya. Kaya hindi ko alam kung objective pa ba siya.”
Dati, sapat na iyon para manginig ako.
Ngayon, isinara ko ang folder sa harap ko.
“Kung sa tingin ninyo hindi ako objective, puwede akong umatras sa review at ipasa ito sa ibang strategist.”
Napangiti nang kaunti si Lance, parang nanalo.
Ngunit nagpatuloy ako.
“Pero bago ako umatras, ipapasa ko rin ang buong analysis ko, kasama ang assumptions na hindi tugma sa audited performance ninyo. Kahit sinong strategist ang humawak nito, pareho ang makikita.”
Nawala ang ngiti niya.
Tumikhim ang finance director ng Mercader Holdings. “Actually, na-review na rin namin independently ang numbers. Pareho ang concern namin kay Ms. Reyes.”
Namula si Lance.
Hindi ko kinailangang sirain siya.
Sarili niyang kahinaan sa proposal ang gumawa noon.
Tumingin si Alec sa ama niya. “Hindi namin tatanggihan nang tuluyan ang partnership. Pero hindi kami papasok sa kasalukuyang terms. Ayusin ninyo ang leverage, baguhin ang projections, at bawasan ang expansion scope. Pagkatapos, puwede ninyong isumite ulit.”
Tumango ang ama ni Lance.
Si Lance lamang ang halatang galit.
Pagkatapos ng meeting, inabutan niya ako sa hallway.
“Masaya ka na?”
Huminto ako.
“Ano?”
“Nakuha mo rin ang gusto mo. Pinahiya mo ako sa sarili kong ama.”
Natawa ako nang mahina, hindi dahil nakakatawa siya kundi dahil hindi talaga siya nagbago.
“Lance, hanggang ngayon iniisip mong umiikot sa iyo ang lahat.”
“Maya—”
“Hindi kita pinahiya. Mali ang numbers mo.”
“Dahil ba kay Stella?”
“Hindi.”
“Dahil sa ginawa ko sa iyo?”
“Hindi.”
Napatingin siya sa akin na para bang hindi niya matanggap.
“Then what?”
“Trabaho ko.”
Tahimik siya.
At marahil iyon ang pinakamasakit na sagot para sa isang lalaking sanay isiping siya pa rin ang sentro ng galit ko.
Hindi na siya mahalaga sa desisyon ko.
“May isa pa,” sabi ko.
Kumunot ang noo niya.
“Noong kasal mo, sinabi mong iba na ako. Tama ka.”
Naghintay siya.
“Pero hindi dahil mas maganda na ako ngayon. Iba na ako dahil hindi ko na kailangan ang approval mo para malaman kung sino ako.”
Iniwan ko siyang nakatayo sa hallway.
Makalipas ang ilang linggo, nag-message sa akin si Stella. Mahaba ang unang mensahe niya. Puno iyon ng depensa—na mahal daw nila ang isa’t isa, na hindi niya planong saktan ako, na bata pa raw siya noon at nadala sa emosyon.
Hindi ako sumagot agad.
Kinabukasan, may ikalawang mensahe.
“Ate, alam kong hindi sapat ang sorry. Pero mali ang ginawa ko. Hindi dahil pinili ko si Lance. Mali dahil niloko kita at tumulong akong ipahiya ka para hindi ko kailangang harapin na kapatid kita at sinaktan kita.”
Ilang minuto kong tinitigan iyon.
Hindi pa rin nabura ang nangyari.
Hindi rin nito awtomatikong ibinalik ang tiwala.
Sumagot ako nang simple.
“Salamat sa pag-amin. Hindi pa ako handang maging malapit sa iyo. Kapag dumating ang araw na handa ako, ako ang magsasabi.”
Tatlong tuldok ang lumitaw sa screen.
Pagkatapos ay nawala.
Maya-maya, dumating ang sagot niya.
“Naiintindihan ko.”
Iyon lang.
Walang pressure.
Walang “pamilya tayo.”
Walang “kalimutan mo na.”
At sa puntong iyon, sapat na iyon.
Samantala, nanatiling bahagi ng trabaho ko si Alec. Hindi siya naging instant na prinsipe sa buhay ko. Hindi niya ako iniligtas, at ayaw ko ring maging ganoon ang kuwento namin.
Sa mga sumunod na buwan, mas nakilala namin ang isa’t isa sa labas ng boardrooms. Nagkakape kami pagkatapos ng meetings. Minsan ay sabay kaming naghahapunan kapag mahaba ang araw. Unti-unti kong nalaman na sa likod ng kinatatakutang reputasyon niya ay isang lalaking sadyang hindi marunong magtiis ng kasinungalingan at pagpapanggap.
Isang gabi, matapos naming matapos ang malaking restructuring project, inihatid niya ako sa labas ng condo ko.
“May gusto akong itanong,” sabi niya.
“Tungkol sa trabaho?”
“Hindi.”
Natawa ako. “Rare iyon.”
Ngumiti siya.
“Maya, gusto kitang yayain sa dinner sa Sabado.”
“Tayo naman palaging nagdi-dinner.”
“Hindi bilang colleagues.”
Natahimik ako.
Hindi dahil ayaw ko.
Dahil isang bahagi ko ang natatakot pa rin.
Napansin niya iyon.
“Hindi mo kailangang sumagot ngayon.”
Huminga ako nang malalim.
“Noong huling beses akong nagtiwala nang ganoon, hindi naging maganda.”
“Alam ko.”
“At ayokong pumasok sa relasyon dahil lang mabait ka sa akin.”
“Good.”
Napataas ang kilay ko.
“Good?”
“Oo. Huwag mo akong piliin dahil disente akong tao. Bare minimum iyon.”
Napatawa ako nang malakas.
“At huwag mo rin akong piliin dahil gusto mong patunayan kay Lance na kaya mong magkaroon ng mas makapangyarihang lalaki.”
Nawala ang ngiti ko.
Tumango ako.
“Tama ka.”
“Piliin mo lang ako kung gusto mo akong makilala.”
Matagal akong tumingin sa kanya.
Pagkatapos ay ngumiti ako.
“Dinner lang?”
“Dinner lang.”
“Walang business deck?”
“Susubukan kong magpigil.”
Tumawa ako.
“Sige.”
Hindi naging mabilis ang lahat pagkatapos noon. Ilang buwan kaming nag-date bago ko tinanggap na hindi lahat ng pagmamahal ay kailangang may kasamang pagsusukat sa katawan ko, pagkukumpara sa ibang babae, o takot na baka hindi ako sapat.
Kapag may hindi kami pinagkasunduan, pinag-uusapan namin.
Kapag kailangan ko ng espasyo, ibinibigay niya.
Kapag siya ang mali, marunong siyang magsabi ng sorry nang walang “pero.”
Nakilala niya ako pagkatapos kong matutunang mahalin ang sarili ko, at hindi niya sinubukang angkinin ang bahaging iyon.
Makalipas ang halos isang taon, inimbitahan ako nina Mama at Papa sa simpleng family dinner. Tinanong nila bago pa man kung komportable akong naroon si Stella.
Iyon ang kaibahan.
Tinanong nila.
Hindi sila nagdesisyon para sa akin.
Sinabi kong kaya ko.
Nang dumating ako, naroon si Stella ngunit hindi siya lumapit agad. Hindi siya umarte na para bang walang nangyari. Nang magtagpo ang mga mata namin, bahagya siyang ngumiti at nagsabi lamang, “Hi, Ate.”
“Hi.”
Walang yakapan.
Walang dramatikong iyakan.
Pero habang kumakain kami, nagawa naming mag-usap tungkol sa simpleng bagay. Trabaho. Pagkain. Kalagayan nina Mama at Papa.
Hindi iyon pagbabalik sa dati.
At mabuti iyon.
Dahil hindi ko na gusto ang dati.
Gusto ko ng bagong relasyon na may malinaw na hangganan, respeto, at katotohanan.
Hindi naging perpekto ang pamilya namin. Hindi rin biglang nawala ang lahat ng kirot. Ngunit natuto silang hindi obligasyon ang forgiveness, at natuto akong ang pagtatakda ng distansiya ay hindi pagiging masamang anak o kapatid.
Isang gabi, habang nakatayo ako sa balcony ng condo ko kasama si Alec, naalala ko ang babaeng minsang bumagsak ang mga tuhod sa hallway ng condo ni Lance.
Akala niya noon, nawala sa kanya ang lahat.
Hindi niya alam na ang pinakamasakit na pag-alis sa buhay niya ang magtuturo sa kanyang tumigil sa pagmamakaawa para piliin.
“Anong iniisip mo?” tanong ni Alec.
Tumingin ako sa kanya.
“Na masaya ako.”
“Dahil nandito ako?”
Ngumiti ako.
“Partly.”
Kunwari siyang nasaktan. “Partly lang?”
Tinapik ko ang braso niya.
“Masaya ako dahil kahit wala ka, alam kong magiging okay ako.”
Sandali siyang natahimik.
Pagkatapos ay ngumiti siya nang buong-buo.
“Iyan ang paborito kong sagot.”
Hinawakan niya ang kamay ko, hindi para hilahin ako sa direksiyong gusto niya kundi para samahan ako kung saan ko gustong pumunta.
At habang nakatanaw ako sa mga ilaw ng lungsod, alam kong hindi ako nanalo dahil mas makapangyarihan ang lalaking nasa tabi ko kaysa sa lalaking nang-iwan sa akin.
Nanalo ako dahil hindi na ako ang babaeng kailangan ng isang lalaki, ng isang kapatid, o ng isang buong pamilya para sabihin sa kanyang karapat-dapat siyang mahalin.
Sa wakas, ako mismo ang pumili sa sarili ko—at mula roon, nagsimula ang buhay na hindi ko na kailangang ikahiya, ipagtanggol, o ipagpaumanhin kaninuman.
Salamat sa pagsama sa amin at pagbabasa ng kuwento hanggang dulo
