PART 1:

Tatlong taon na ang nakalilipas nang mamatay ako.

 

Pero ngayong araw, sa harap ng malalaking salamin ng isang sikat na bridal boutique sa Makati, suot ng sarili kong ate ang wedding gown na pinangarap ko—habang naghahanda siyang maglakad patungo sa altar kasama ang lalaking pinakamamahal ko.

 

Tatlong taon akong pinanatiling “buhay” ng sarili kong ina sa pamamagitan ng isang simpleng kasinungalingan.

 

Isang maikling linya lang ang binitawan niya sa lahat:

“Nasa ibang bansa si Vanessa para mag-aral, at ayaw niya munang makipag-ugnayan kahit kanino.”

 

Naniwala silang lahat. Walang sinumang naghinala na ang totoo kong katawan ay matagal nang nakahimlay sa ilalim ng malamig na lupa. Naging perpekto ang kanilang plano. Nakuha ng ate ko ang buhay na para sa akin, ang lalaking para sa akin, at ang atensyong ipinagkait sa akin.

 

Ngunit may isang bagay silang nakalimutan.

 

Bago ako tuluyang malagutan ng hininga sa loob ng isang madilim at abandonadong kwarto, gumamit ako ng isang scheduled courier at digital delivery platform. Nag-iwan ako ng isang padala na awtomatikong ipadadala pagkalipas ng eksaktong tatlong taon.

 

Ang tanging tatanggap? Si Gian.

 

At sa loob ng kahon, tatlong bagay lang ang nandoon:

Isang lumang susi.

Isang maliit na papel kung saan nakasulat ang isang address sa Tagaytay.

At isang sulat na may pamilyar na sulat-kamay:

 

“Puntahan mo ako. Kanina pa kita hinihintay.”

 

Ngayong araw ang huling fitting ng ikakasal.

 

Si Vivian, ang aking ate, ay nakatayo sa harap ng tatlong naglalakihang glass mirrors. Ang marangyang white-ivory mermaid gown ay yakap na yakap ang kanyang baywang, at ang mahabang tila ng belo ay tila mga kumikinang na bituin sa sahig ng boutique. Inayos niya ang lace sa kanyang balikat habang nakangiti sa sariling repleksyon.

 

Sa di-kalayuan, nakaupo si Gian sa malambot na leather sofa. Nakatitig siya sa kanyang telepono, dahan-dahang nag-i-scroll, ngunit halatang malayo ang tinatakbo ng isip.

 

“Gian,” malambing na tawag ni Vivian habang dahan-dahang umiikot para ipakita ang likod ng gown. “Tingnan mo ako. Bagay ba sa akin?”

 

Dahan-dahang nag-angat ng tingin si Gian. Mula sa dulo ng gown, sa kurba ng baywang, hanggang sa collarbone, bago tuluyang tumitig sa mukha ng aking kapatid.

 

Sandali siyang natigilan. Ang kanyang mga mata ay nanlaki, tila nakakita ng isang multo.

 

“Nessa?”

 

Ang bulong na iyon ay halos hindi lumabas sa kanyang lalamunan, ngunit sapat na para patahimikin ang buong silid.

 

Agad na napawi ang ngiti sa mga labi ni Vivian. Ang kanyang mukha ay nabalutan ng tensyon at galit.

 

“Sino… sino ang tinawag mo?” nanginginig ang boses ni Vivian.

 

Nauntag si Gian. Agad niyang iniwas ang kanyang tingin at ibinalik ang malamig na ekspresyon sa mukha. “Ang sabi ko, maganda ka. Bagay sa iyo.”

 

“Kung gayon, bakit ganyan ka makatingin?” Titig na titig si Vivian sa kanya, ang kanyang kanang kamay ay mariing nakakapit sa mamahaling tela ng gown hanggang sa magusot ito.

 

Lumipas ang limang segundo ng nakabibinging katahimikan. Hindi na nagtanong pa si Vivian. Padabog siyang tumalikod at pumasok sa fitting room, sabay hila nang napakalakas sa makapal na kurtina.

 

Sa loob ng fitting room, ang kanyang maamong mukha ay agad napalitan ng poot. Nilamukot niya ang tila ng gown sa kanyang mga palad.

 

“Vanessa,” nanginginig ang kanyang panga sa galit habang binubulong ang pangalan ko. “Tatlong taon ka nang patay! Bakit hanggang ngayon, hindi mo pa rin kami tinatantanan?!”

 

Narinig ang mahihinang yabag mula sa labas. Pumasok si Mommy Teresa sa loob ng kurtina at hinawakan ang kamay ni Vivian.

 

“Vivian, bitawan mo ang gown. Mahigit kalahating milyong piso ang halaga niyan, huwag mo namang sirain,” bulong ni Mommy.

 

“Mommy,” umiiyak na sagot ni Vivian, “Tinawag niya ulit ang pangalan ni Nessa. Tatlong taon na, pero siya pa rin ang nakikita niya kapag tumitingin siya sa akin!”

 

Natahimik si Mommy Teresa. Hinaplos niya ang likod ni Vivian bago sumagot sa mahinang boses. “Maraming tao rito, huwag kang gumawa ng eksena. Normal lang na sumagi sa isip niya ang kapatid mo, pero walang ibig sabihin ‘yan.”

 

“Normal? Tatlong taon na ang nakalipas, Mommy! Sabi mo kapag itinago natin ang nangyari, makakalimutan din niya si Nessa! Pero bakit parang kahapon lang para sa kanya?!”

 

“Hinaan mo ang boses mo!” may awtoridad na utos ni Mommy Teresa. “Walang nakakaalam sa labas kung ano ang totoong nangyari kay Nessa. Para sa buong mundo, nag-aaral siya sa Amerika. Walang makakaalam kung hindi ka magpapadala sa emosyon mo. Bukas, pagkatapos ng kasal, magiging legal na asawa ka na niya. Selyado na ang lahat.”

 

Huminga nang malalim si Vivian. Sumilip siya sa siwang ng kurtina. Nakaupo pa rin si Gian sa sofa, hawak ang cellphone ngunit nakatitig sa kawalan.

 

Pinunasan ni Vivian ang kanyang luha at pilit na ngumiti. Nang lumabas siya, muli siyang naging ang sweet at eleganteng fiancée. Niyakap niya si Gian mula sa likod, isinandal ang kanyang pisngi sa balikat nito.

 

“Pasensya ka na kung medyo natagalan ako, ha? May huli pa akong isusuot na cocktail dress para sa reception. Hintayin mo ako, okay?”

 

Isang tipid na tango lang ang isinagot ni Gian. “Sige.”

 

Nakaharap lang siya sa unahan, hindi man lang nilingon ang babaeng yayakapin niya bukas sa harap ng dambana.

 

Nakalutang ako sa tabi nila, tahimik na pinapanood ang bawat galaw. Tatlong taon na ang nakalilipas, nangako si Gian na ibibigay niya sa akin ang pinakamagandang kasal. Ngayon, ang pangakong iyon ay ibinibigay niya sa iba—sa mismong taong pumatay sa akin sa emosyonal na paraan.

 

Habang nagpapalit si Vivian sa huling damit, lumapit si Mommy Teresa sa kurtina upang harangan ang paningin ni Gian.

 

“Vivian,” bulong ni Mommy, “Ang tiyan mo… kailan mo balak sabihin sa kanya?”

 

Walang sagot mula sa loob. Matapos ang ilang segundo, sumagot si Vivian, “Pagkatapos na pagkatapos ng kasal bukas.”

 

“Pero tatlong buwan na ‘yan,” nag-aalalang sabi ni Mommy. “Hindi na magtatagal at mahahalata na ang umbok ng tiyan mo.”

 

“Alam ko. Pero kapag kasal na kami, wala na siyang magagawa. Kahit pa si Nessa pa rin ang mahal niya, hindi niya ako maiiwan dahil may anak na kami.”

 

Napatango si Mommy Teresa.

 

Tiningnan ko ang tiyan ng aking kapatid. Buntis siya. Anak nila ni Gian.

 

Naalala ko noong buhay pa ako, mahilig si Gian sa bata. Sabi niya, gusto niya ng isang batang babae na kamukhang-kamukha ko para maiparamdam niya ang buong pagmamahal niya. Ngayong may bata na… hindi ako ang ina nito.

 

Biglang pumasok ang isang sales assistant ng boutique, may hawak na isang itim na premium box.

 

“Excuse me po, Sir Gian? May nag-iwan po ng package para sa inyo sa reception desk. Sabi po ng nagdala, napakahalaga daw po nito at kailangang buksan ninyo bago matapos ang araw na ito.”

 

Kunot-noong tinanggap ni Gian ang kahon. Nang tingnan niya ang sender card, halos mabitawan niya ito.

 

Ang pangalang nakasulat sa card ay walang iba kundi: Vanessa.

 

Nanginig ang mga kamay ni Gian habang binubuksan ang kahon. Sa loob, may isang maliit na susi, isang lumang papel na naglalaman ng address sa isang liblib na lugar sa Tagaytay, at isang sulat na may pamilyar na sulat-kamay ng pumanaw kong sarili:

 

“Puntahan mo ako. Kanina pa kita hinihintay.”

 

Nanlaki ang mga mata ni Vivian nang makita niya ang pangalan sa card habang dahan-dahang lumalabas ng fitting room. Nagkatinginan sila ni Mommy Teresa—at sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong taon, nakita ko ang purong takot sa kanilang mga mukha.

PART 2:

Kabanata 1: Ang Pagyanig ng Lupa

 

Mabilis na umalingawngaw ang katahimikan sa loob ng bridal shop. Ang marangyang chandelier sa kisame ay tila nagbigay ng mas malamig na liwanag habang nakatitig si Gian sa maliit na papel na hawak niya. Ang sulat-kamay na iyon—ang bawat kurba ng mga titik, ang paraan ng pagguguhit ng maliit na bituin sa dulo ng kanyang pangalan—ay imposibleng magkamali.

 

Iyon ang sulat-kamay ni Vanessa. Ang babaeng mahal niya, ang babaeng bigla na lamang nawala tatlong taon na ang nakalilipas nang walang iniwang bakas kundi ang isang malamig na mensahe mula sa kanyang pamilya.

 

“Gian… ano ‘yan?”

 

Bumaba ang boses ni Vivian, nanginginig ang mga labi habang dahan-dahang lumalapit. Ang kulay-pulang cocktail dress na suot niya ay tila sumasagisag sa dugo ng mga lihim na pilit nilang itinago. Sinubukan niyang hawakan ang braso ni Gian, ngunit sa unang pagkakataon sa loob ng kanilang relasyon, marahas na umiwas si Gian.

 

“Saan galing ito?” tanong ni Gian, ang kanyang boses ay malamig at tila nagbabadya ng bagyo. Tumingin siya sa sales assistant na natatakot na ngayon sa biglang pagbabago ng hangin sa silid.

 

“S-Sir, may nag-deliver lang po sa labas. Isang lalaking naka-uniporme ng private courier. Sabi niya, tatlong taon na raw pong bayad ang delivery na ‘yan, nakaiskedyul talaga para sa araw na ito,” mabilis na paliwanag ng staff bago nagmamadaling umalis para iwasan ang gulo.

 

Mabilis na lumapit si Mommy Teresa, ang kanyang mukha ay pilit na pinapakalma ngunit ang kanyang mga mata ay nanlilisik sa takot. “Gian, iho, baka naman isang masamang biro lang ‘yan ng kung sino. Alam mo naman ang mga tao ngayon, mahilig sa pranks. Huwag mong pansinin ‘yan. Bukas na ang kasal ninyo ni Vivian, kailangan nating mag-focus sa mga huling detalye.”

 

“Isang biro?” Tumingin si Gian kay Teresa, ang kanyang mga mata ay puno ng matinding pagdududa. “Si Vanessa lang ang sumusulat nang ganito. At ang susing ito… pamilyar sa akin ang susing ito.”

 

Hinawakan ni Gian ang lumang tanso na susi. May nakaukit na maliit na letrang ‘V’ sa dulo nito. Ito ang susi ng lumang apartment sa Tagaytay na binalak nilang bilhin noon bilang kanilang unang tahanan pagkatapos ng kolehiyo. Isang pangarap na binuo nila sa ilalim ng mga bituin, na bigla na lang gumuho nang sabihin ng pamilya ni Vanessa na umalis ito patungong Amerika nang walang pasabi.

 

“Gian, please, huwag kang umalis,” pagsusumamo ni Vivian, tuluyan nang pumatak ang kanyang mga luha habang nakahawak sa laylayan ng amerikana ni Gian. “Huwag mong sirain ang araw na ito. Buntis ako, Gian… may anak tayo. Isipin mo naman ang pamilya natin.”

 

Tiningnan ni Gian ang tiyan ni Vivian, pagkatapos ay muling tumingin sa sulat. May kung anong puwersa na humihila sa kanya palayo. Ang multo ng nakaraan ay biglang naging mas matatag kaysa sa kasalukuyan na pilit nilang binuo sa ibabaw ng mga kasinungalingan.

 

“Kailangan kong pumunta rito,” sabi ni Gian. Hindi na niya hinintay ang sagot ng mag-ina. Tumakbo siya palabas ng boutique, hawak ang susi at ang address, habang sumisigaw si Vivian sa likod niya.

 

Nakalutang ako sa tabi niya habang sumasakay siya sa kanyang kotse. Kitang-kita ko ang pawis na gumagapang sa kanyang noo, ang pagka-gipit sa kanyang bawat hininga.

 

Gian… sa wakas, bulong ko sa hangin, kahit alam kong hindi niya ako naririnig. Malalaman mo na rin ang katotohanan.

 

Kabanata 2: Ang Paglalakbay sa Likod ng Ulap

 

Mabilis na pinatakbo ni Gian ang kanyang sasakyan patungo sa Tagaytay. Ang sikat ng araw sa Makati ay dahan-dahang napalitan ng makapal na hamog habang umaakyat siya sa bulubunduking bahagi ng Cavite. Ang malamig na hangin ng Tagaytay ay tila sumasalubong sa kanya, nagdadala ng mga alaala ng nakaraan.

 

Habang nagmamaneho, hindi mapakali ang isip ni Gian. Naalala niya ang araw na nagbago ang lahat.

 

Tatlong taon na ang nakalilipas, binalak niyang mag-propose sa akin. Nakaayos na ang lahat—ang singsing, ang lugar sa isang tahimik na hardin sa Tagaytay, at ang aming mga pangarap. Ngunit isang araw bago ang proposal, nakatanggap siya ng tawag mula kay Mommy Teresa. Sinabi nito na bigla akong umalis, na sumama raw ako sa isang mayamang lalaki patungong Amerika para mag-aral at magsimula ng bagong buhay.

 

Sinubukan ni Gian na tawagan ako, ngunit deactivated na ang lahat ng aking social media accounts. Ang aking numero ay hindi na maabot. Nang pumunta siya sa aming bahay, hinarangan siya ni Vivian, umiiyak at sinasabing ako raw ay walang utang na loob dahil iniwan ko ang pamilya ko at si Gian para sa sarili kong ambisyon.

 

Sa gitna ng kanyang matinding pangungulila at pagkawasak, si Vivian ang palaging nasa tabi niya. Si Vivian ang nakikinig sa kanyang mga hinagpis, ang nagpapahid ng kanyang mga luha. Unti-unti, pinalitan ni Vivian ang aking puwesto. At dahil sa matinding pangungulila at panghihina, hinayaan ni Gian na mapalapit ito sa kanya—hanggang sa humantong sa isang gabi na nagbunga ng sanggol sa sinapupunan nito.

 

Ngunit ngayon, hawak niya ang sulat na may petsang tatlong taon ang nakalipas ngunit ngayon lang ipinadala.

 

“Bakit, Nessa? Bakit ngayon lang?” bulong ni Gian habang nakatitig sa daan, ang kanyang boses ay puno ng sakit at panghihinayang.

 

Hindi niya alam na sa tabi niya, sa passenger seat kung saan madalas akong nakaupo noon, ay nandoon ako. Nais kong hawakan ang kanyang kamay, nais kong sabihin sa kanya na hindi ko siya kailanman iniwan. Na bawat segundo ng aking huling mga araw ay ginugol ko sa pag-iyak at pagtawag sa kanyang pangalan.

 

Ngunit ang mga patay ay walang boses. Ang tanging magagawa ko lang ay gabayan ang kanyang puso patungo sa huling hantungan ng aking mga lihim.

 

Kabanata 3: Ang Lumang Apartment sa Tagaytay

 

Narating ni Gian ang address na nakasulat sa papel. Ito ay isang maliit at lumang apartment na matatagpuan sa isang liblib na bahagi ng Tagaytay, malayo sa mga sikat na pasyalan at malalaking hotel. Ang lugar ay napapaligiran ng matataas na damo at mga puno ng pino, tila isang lugar na nakalimutan na ng panahon.

 

Ipinark niya ang kotse at dahan-dahang bumaba. Ang kanyang mga hakbang ay mabigat, bawat pagtapak sa tuyong dahon ay tila nagpapatindi ng tibok ng kanyang puso.

 

Inilabas niya ang susi. Ang lumang tansong susi ay pumasok nang swabe sa kandado ng pinto. Sa isang pag-ikot, narinig ang tunog ng pagkabukas ng pinto.

 

Click.

 

Dahan-dahang itinulak ni Gian ang pinto. Sinalubong siya ng amoy ng alikabok, amag, at isang pamilyar ngunit kupas na amoy ng lavender—ang paborito kong pabango.

 

Ang loob ng apartment ay simple lang. May isang maliit na sala na may lumang sofa, isang maliit na kusina, at isang pinto na patungo sa kwarto. Ang lahat ay nababalutan ng makapal na alikabok at mga sapot ng gagamba, na nagpapatunay na walang sinumang tumira doon sa loob ng mahabang panahon.

 

Ngunit ang nakakuha ng atensyon ni Gian ay ang hapag-kainan.

 

Sa ibabaw ng lamesa, may isang kahon ng sapatos na gawa sa karton, at sa tabi nito ay may isang frame ng larawan. Lumapit si Gian, ang kanyang mga kamay ay nanginginig habang hinahawakan ang frame.

 

Larawan naming dalawa. Iyon ang huling litrato na kinuha namin bago ako “nawala.” Masaya kaming nakangiti sa harap ng isang maliit na coffee shop, walang kamalay-malay sa bagyong darating.

 

Dahan-dahang binuksan ni Gian ang kahon ng sapatos. Sa loob nito, nakalagay ang aking lumang cellphone, ilang piraso ng reseta ng gamot, isang makapal na notebook na nagsisilbing diary, at isang medikal na ulat mula sa isang ospital.

 

Kinuha niya ang medikal na ulat at binasa ang nakasulat doon.

 

Patient: Vanessa Santos

Diagnosis: Acute Myeloid Leukemia (Stage 4)

Date of Admission: June 14, 2023

 

Nalaglag ang papel mula sa mga kamay ni Gian. Ang kanyang mukha ay nawalan ng kulay. Ang kanyang mga mata ay nanlaki sa matinding gulat at hindi paniniwala.

 

“Leukemia? Stage 4?” bulong niya, tila hindi maunawaan ng kanyang utak ang mga salitang nabasa. “Hindi… hindi ito maaari. Sabi nila nasa Amerika siya… Sabi nila nag-aaral siya…”

 

Mabilis niyang kinuha ang makapal na notebook at binuksan ang unang pahina. Ang aking talaarawan.

 

Kabanata 4: Ang Talaarawan ng Isang Multo

 

Nagsimulang magbasa si Gian. Ang bawat salita ay tila isang kutsilyo na sumasaksak sa kanyang puso, at ang bawat pahina ay basa ng aking mga tuyong luha mula sa nakaraan.

 

Hulyo 10, 2023

 

Gian, aking mahal,

 

Hindi ko alam kung paano ko ito sasabihin sa iyo. Natatakot ako. Sabi ng doktor, wala na raw silang magagawa. Masyadong mabilis ang pagkalat ng kanser sa aking dugo. Ilang buwan na lang ang natitira sa akin.

 

Gusto kitang tawagan, gusto kong umiyak sa mga bisig mo. Pero pinigilan ako nina Mommy at Ate Vivian. Sabi nila, kapag nalaman mo raw ito, masisira ang kinabukasan mo. Kasisimula mo pa lang sa bago mong trabaho, at alam nilang isasakripisyo mo ang lahat para sa akin. Ayaw kong maging pabigat sa iyo, Gian. Kaya pumayag ako na pansamantalang manatili muna rito sa lumang apartment sa Tagaytay para magpahinga, habang nag-iisip kami ng paraan kung paano sasabihin sa iyo.

 

Napahawak si Gian sa kanyang ulo, ang kanyang mga luha ay tuluyan nang dumanak. “Bakit hindi mo sinabi sa akin, Nessa? Bakit?!”

 

Inilipat niya ang pahina.

 

Agosto 15, 2023

 

Ilang linggo na ang nakalipas, pero bakit hindi ka pa rin pumupunta rito? Sabi ni Ate Vivian, sinubukan ka raw niyang tawagan pero busy ka sa trabaho at ayaw mo raw muna akong maistorbo. Totoo ba ‘yon, Gian?

 

Kanina, dinalhan ako ni Mommy ng pagkain. Tinanong ko siya kung kumusta ka. Sabi niya, nakita ka raw niya na may kasamang ibang babae. Masaya ka raw. Sabi niya, nakalimutan mo na raw ako dahil matagal na akong hindi nagpapakita sa iyo. Hindi ako naniniwala, Gian. Alam kong mahal mo ako. Pero bakit hindi mo ako hinahanap?

 

Nanginig ang buong katawan ni Gian sa galit. “Kasinungalingan… Walang sinabi sa akin si Vivian! Ang sabi nila sa akin, umalis ka na patungong Amerika!” sigaw niya sa walang lamang kwarto.

 

Ipinagpatuloy niya ang pagbabasa, ang bawat pahina ay mas madilim at mas puno ng sakit kaysa sa nauna.

 

Setyembre 20, 2023

 

Napakasakit na ng katawan ko. Halos hindi ko na maigalaw ang aking mga kamay. Ngayong araw, pumunta rito si Ate Vivian. Umaasa ako na may dala siyang balita mula sa iyo. Pero ang dala niya ay mas masahol pa sa kamatayan.

 

Ipinakita niya sa akin ang mga larawan ninyong dalawa. Magkasama kayo sa isang restawran, magkahawak ang kamay, at nakangiti ka sa kanya sa paraang ginagawa mo lang sa akin noon. Sabi ni Ate, ikaw na raw ang nag-alaga sa kanya ngayon. Sabi niya, sinabi mo raw na mas mabuti pang umalis na ako dahil masakit lang ako sa ulo.

 

Gian, totoo ba? ganoon ba kabilis para sa iyo na palitan ako? Samantalang ako, dito sa malamig na kwartong ito, unti-unting namamatay habang iniisip ka.

 

Kinuha ni Mommy ang aking cellphone. Sabi niya, para hindi ko na raw sirain ang bago mong buhay kasama si Ate. Ikinulong nila ako rito. Walang ibang pumupunta kundi ang isang caregiver na binabayaran nila para manahimik. Ni hindi ko magawang lumabas para humingi ng tulong.

 

Humagulgol si Gian. Ang kanyang iyak ay umalingawngaw sa buong apartment. Ang katotohanan ay unti-unti nang lumalabas—isang malupit, madilim, at kasuklam-suklam na katotohanan. Ang pamilyang akala niya ay nag-aruga sa kanya pagkatapos ng aking “pagkawala” ay ang mga mismong taong nagkulong at nagpahirap sa akin hanggang sa aking huling hininga.

 

Binuksan ni Gian ang huling pahina ng diary, na isinulat ilang araw bago ako tuluyang pumanaw.

 

Oktubre 5, 2023

 

Ito na marahil ang huling pagkakataon na makakasulat ako. Malabo na ang aking paningin at nahihirapan na akong huminga. Alam kong hindi na ako aabot sa susunod na buwan.

 

Gian, kung mababasa mo ito, ibig sabihin ay tatlong taon na ang nakalipas mula nang lisanin ko ang mundong ito. Binayaran ko ang aking caregiver gamit ang natitira kong ipon para itabi ang kahong ito at ipadala sa iyo pagkalipas ng tatlong taon. Umaasa ako na sa panahong iyon, handa ka nang malaman ang totoo.

 

Hindi kita kinasusuklaman, Gian. Kahit na ipinakita sa akin ni Ate ang mga larawan ninyo, alam ng puso ko na may mali. Alam kong hindi mo ako magagawang iwan nang ganito lang. Kung pinilit ka man nilang maniwala sa mga kasinungalingan nila, pinapatawad kita.

 

Ngunit huwag mong hayaan na mabuhay sila sa kasinungalingang ito habambuhay. Ipaglaban mo ako, Gian. Ipaglaban mo ang pag-ibig nating pinatay nila.

 

Hihintayin kita sa lugar kung saan tayo unang nangako. Mahal na mahal kita.

 

Nabitawan ni Gian ang diary. Napaluhod siya sa sahig, hinahampas ang kanyang mga kamao sa malamig na semento. Ang galit at sakit na nararamdaman niya ay walang kapantay. Ang babaeng mahal niya ay namatay nang nag-iisa, naghihirap, at puno ng pagdududa, habang siya ay nagpapakasaya sa piling ng pumatay dito.

 

Kabanata 5: Ang Pagdating ng mga Alagad ng Dilim

 

Habang nakaluhod si Gian sa sahig, narinig ang mabilis na pagpapatakbo ng isang sasakyan sa labas ng apartment. Kasunod nito ang malalakas na yabag ng mga paa patungo sa pintuan.

 

Bumukas ang pinto at iniluwa nito sina Vivian at Mommy Teresa. Pareho silang hinihingal, ang kanilang mga mukha ay puno ng matinding kaba at takot. Ang kanilang mga mata ay agad na dumapo sa kahon ng sapatos, sa mga reseta, at sa diary na hawak ni Gian.

 

“Gian…” nanginginig ang boses ni Vivian habang dahan-dahang lumalapit. “Makinig ka sa amin. Huwag kang maniwala sa mga nakasulat diyan. Si Vanessa… may sakit siya sa pag-iisip bago siya mamatay. Gawa-gawa lang niya ang lahat ng ‘yan para sirain tayo!”

 

Dahan-dahang tumayo si Gian. Ang kanyang mga mata, na dati ay puno ng pagmamahal at lambing, ngayon ay malamig at puno ng purong galit. Ang kanyang presensya ay tila isang nagngangalit na bagyo na handang sumira sa lahat ng madaanan nito.

 

“Sakit sa pag-iisip?” bulong ni Gian, ngunit ang bawat salita ay may bigat na tila gumuho sa kisame. “Klinorify ninyo ang pagkamatay niya! Sinabi ninyo sa akin na nasa Amerika siya habang unti-unti siyang namamatay dito sa kwartong ito! Pinagkaitan ninyo siya ng karapatang makasama ako sa huling sandali ng buhay niya!”

 

“Gian, iho, ginawa namin ‘yon para sa kapakanan mo—” subok ni Mommy Teresa na lumapit, ngunit sumigaw si Gian nang napakalakas na nagpaatras sa kanila.

 

“HUWAG NIYO AKONG TAWAGING IHO!” sigaw ni Gian, ang kanyang mga ugat sa leeg ay litaw na litaw. “Mga hayop kayo! Paano ninyo nagawa ito sa sarili ninyong anak? Sa sarili mong kapatid, Vivian?!”

 

Napaiyak nang malakas si Vivian, napaluhod sa harap ni Gian. “Gian, patawarin mo ako! Mahal kita! Sobra kitang mahal kaya ko nagawa ‘yon! Alam kong kapag nalaman mo ang sakit niya, hindi mo ako mapapansin. Palaging si Vanessa na lang! Siya na lang ang magaling, siya na lang ang maganda! Gusto ko lang naman maranasan na ako naman ang piliin!”

 

“At pinili mo siyang patayin sa emosyonal na paraan para lang makuha ako?” Malamig na tumawa si Gian, isang tawa na walang halong saya kundi purong kapaitan. “Vivian, kahit kailan hindi kita pinili. Ang nakita ko lang sa iyo ay ang anino ni Vanessa. At ngayon na alam ko na ang katotohanan, mas nandidiri ako sa iyo kaysa sa kahit anong bagay sa mundo.”

 

“Gian, huwag mong sabihin ‘yan,” pagmamakaawa ni Vivian, hinawakan ang kanyang tiyan. “Paano ang anak natin? Paano ang kasal natin bukas? Nakaayos na ang lahat! Naka-imbita na ang mga tao, ang media, ang lahat!”

 

“Walang kasal na mangyayari bukas,” diretsong sagot ni Gian. “At tungkol sa anak mo… kukunin ko ang bata pagkapanganak mo. Ngunit ikaw? At ang ina mo? Sisiguraduhin kong pagbabayaran ninyo ang ginawa ninyo kay Vanessa sa loob ng kulungan.”

 

Nanlaki ang mga mata ni Mommy Teresa. “Kulungan? Wala kaming pinatay, Gian! Namatay siya dahil sa sakit niya! Walang batas na nagpaparusa sa pagtatago ng impormasyon!”

 

“Baka nakakalimutan ninyo,” kinuha ni Gian ang aking lumang cellphone sa loob ng kahon. “May mga mensahe rito. At may mga caregiver na handang magsalita kapag nalaman nila na ang pamilyang nagbayad sa kanila ay haharap sa batas. Gagastusin ko ang bawat sentimo ng yaman ko para mabulok kayo sa kulungan.”

 

Sa sandaling iyon, tuluyang gumuho ang mundo nina Vivian at Mommy Teresa. Ang marangyang buhay na pangarap nila, ang kasalang magpapatibay ng kanilang katayuan sa lipunan, at ang lahat ng kanilang itinagong lihim ay naglaho na parang bula sa ilalim ng malamig na hamog ng Tagaytay.

 

Kabanata 6: Ang Huling Pamamaalam

 

Kinabukasan, sa halip na isang marangyang kasal sa isang sikat na katedral sa Makati, ang balita sa lahat ng telebisyon at social media ay ang biglaang pagka-kansela ng kasal ng sikat na negosyanteng si Gian at ng modelong si Vivian Santos.

 

Hindi lang basta kanselasyon ang balita. Lumabas sa mga pahayagan ang detalyadong kuwento ng pagtatago sa pagkamatay ni Vanessa Santos. Ang mga dokumento, ang diary, at ang mga testimonya ng caregiver ay mabilis na kumalat sa internet, na naging sanhi ng matinding pambabatikos ng publiko sa mag-inang Teresa at Vivian.

 

Nawalan ng mga kaibigan, endorsement, at karangalan ang pamilya Santos sa loob lamang ng isang araw. Ang kasong Illegal Detention at Severe Psychological Abuse ay pormal nang isinampa ni Gian laban sa kanila, at walang duda na sa kulungan ang kanilang bagsak pagkatapos ipanganak ni Vivian ang sanggol.

 

Habang maingay ang mundo sa labas, tahimik at payapa naman sa isang maliit na sementeryo sa Tagaytay—kung saan nakalibing ang aking totoong labi na palihim nilang inilibing noon upang walang makakita.

 

Nakatayo si Gian sa harap ng aking puntod, may hawak na isang pumpon ng mga sariwang puting rosas at lavender. Ang kanyang mga mata ay pagod, ngunit sa unang pagkakataon sa loob ng tatlong taon, nakita ko ang kapayapaan sa kanyang mukha.

 

Inilapag niya ang mga bulaklak sa ibabaw ng aking lapida.

 

“Nessa,” bulong niya, habang hinahaplos ang nakaukit kong pangalan. “Patawarin mo ako kung natagalan ako. Pero ngayon, alam ko na ang totoo. Ipinaglaban kita, Nessa. At hinding-hindi kita makakalimutan.”

 

Dahan-dahan niyang inilabas ang lumang tansong susi mula sa kanyang bulsa at isinuot ito sa isang kwintas, inilagay malapit sa kanyang puso.

 

“Ang susing ito… ang magpapaalala sa akin na ikaw lang ang nag-iisang may hawak ng puso ko. Hanggang sa muli nating pagkikita, aking mahal.”

 

Humipan ang isang malakas ngunit mainit na hangin, tila isang huling yakap na nagmumula sa akin. Sa huling pagkakataon, tiningnan ko ang lalaking pinakamamahal ko.

 

Ngumiti ako. Ang aking kaluluwa ay dahan-dahang naglaho sa hangin, patungo sa dako kung saan wala nang sakit, wala nang kasinungalingan, at may purong kapayapaan lamang.

 

Salamat, Gian. Ngayon, maaari na akong mamahinga nang mapayapa.